Primaire kleuren zijn de basiskleuren waaruit je andere kleuren kunt mengen, maar die je zelf niet uit andere kleuren kunt maken. Welke kleuren dat zijn, hangt af van waar je mee werkt: verf, licht of drukwerk.
Bij verf: rood, geel en blauw
Op school, bij het schilderen en in de klassieke kleurencirkel zijn de primaire kleuren rood, geel en blauw. Meng je er twee van, dan krijg je de secundaire kleuren oranje, groen en paars. Meng je ze alle drie, dan krijg je bruin of een donker grijsbruin.
Bij licht: rood, groen en blauw
Bij licht werkt het anders. Een beeldscherm maakt alle kleuren met kleine puntjes rood, groen en blauw licht. Dat heet RGB. Licht telt op: rood en groen licht samen geven geel, en alle drie samen op volle sterkte geven wit. Dat heet additief mengen.
Bij drukwerk: cyaan, magenta en geel
Printers en drukkerijen gebruiken cyaan (helder blauw), magenta (roze-paars) en geel, aangevuld met zwart. Dat heet CMYK. Inkt en verf werken subtractief: elke kleur slokt een deel van het licht op. Hoe meer je mengt, hoe donkerder het wordt.
Cyaan, magenta en geel zijn eigenlijk de zuiverste primaire kleuren voor verf en inkt. Met cyaan en magenta meng je bijvoorbeeld een helderder paars dan met gewoon rood en blauw. Het klassieke rood-geel-blauw wordt vooral nog gebruikt omdat het makkelijk te onthouden is en goed werkt voor schilderen.
Waarom kun je primaire kleuren niet mengen?
Een primaire kleur bevat geen andere kleuren uit hetzelfde systeem. Je kunt dus met rood, geel en blauw verf nooit een zuiver rood maken uit andere kleuren. Je kunt een primaire kleur wel lichter maken met wit of doffer maken met een beetje van de complementaire kleur.
Meer kleuren mengen
Lees ook welke kleuren je krijgt als je twee primaire kleuren mengt: de secundaire kleuren. Alle mengverhoudingen op een rij vind je in ons kleurenmengschema.

