Tag Archive for geschiedenis

Waarom en wanneer is Korea opgesplitst in Noord-Korea en Zuid-Korea?

Map_korea_german_labels

Om er achter te komen waarom Korea vandaag de dag nog steeds is opgedeeld in een zuidelijk en een noordelijk deel moeten we een stuk terug in de tijd. De oorsprong van het begin van de rivaliteit ligt ergens tussen de jaren 1940 en 1950. In de tijd van de Tweede Wereldoorlog werd het land namelijk opgedeeld door de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie.

Een beetje geschiedenis
Begin 1900 was Korea in handen van Japan. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verloor Japan. In eerste instantie dachten de Koreanen dat ze hun eigen land weer terug kregen, maar niets bleek minder waar. Het bestaande land werd opgedeeld door de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten. Ze zagen teveel belang in dit strategisch gelegen schiereiland en waren dan ook veel te bang om Korea kwijt te raken aan een andere grootmacht. Daarom besloten ze het te verdelen: de twee delen Korea werden zo ontzettend verschillend. Het ene deel gebaseerd op de normen en waarden van de communistische Sovjet-Unie en het andere deel juist gebaseerd op meer vrijheid van het westen: de Verenigde Staten.

Vandaag de dag
Natuurlijk ging dit niet heel lang goed. De Koreanen wilden het liefst een zelfstandige staat. Toch bleven de twee staten opgesplitst: Noord-Korea werd communistisch ingericht met Kim-Il-Sung als leider, terwijl het zuiden zich baseerde op een Amerikaans besturingsmodel. Hierdoor ontstond er een oorlog die tot 1953 duurde. In dit jaar werd er een wapenstilstand getekend die eigenlijk tot op de dag van vandaag nog steeds bezig is. Er is geen vrede maar tevens geen actieve oorlog in het land. De beide delen zijn strikt van elkaar gescheiden waarbij vooral opvalt dat het noorden nog steeds erg gesloten en communistisch gericht is. Zuid-Korea is daarentegen erg democratisch.

Wie was Descartes?

Frans_Hals_-_Portret_van_René_Descartes

Leven

Rene Descartes was een franse filosoof en wiskundige uit begin 17e eeuw (1596-1650). Descartes werd geboren in Frankrijk en overleed in Stockholm, maar het grootste deel van zijn leven bracht hij door in het toenmalige Nederlanden.

Descartes is bekend vanwege zijn uitspraak ‘cogito ergo sum’, ik denk dus ik besta. Descartes wordt ook wel de grondlegger van de moderne filosofie genoemd omdat hij niet alleen de werken van Aristoteles verwierp, maar er ook zelf nieuwe inzichten voor gaf. Descartes schreef in zijn leven over veel verschillende onderwerpen zoals muziekleer, natuurkunde, neuropsychologie en wiskunde.

Rationalisme

Descartes wordt vaak de grondlegger van het rationalisme genoemd. Een filosofische stroming die begin 17e eeuw tot stand kwam. Descartes verwerpt totstandkoming van kennis door zintuiglijke waarneming, zintuigen zouden bedriegen. Door helder en duidelijk na te denken zou men tot inzicht moeten komen.

Descartes wereldbeeld bestond uit drie lagen; God, het denken (ziel) en de materie.

Het feit dat God bestaat was voor Descartes onomstotelijk duidelijk door helder na te denken. De ziel en materie, het lichaam en denken, zijn van elkaar afhankelijk. Dit dualistische beeld is typerend voor Descartes werk. Descartes heeft heel wat uren gewerkt aan hoe deze twee op elkaar inwerken, in zijn leven kon hij hier geen helder antwoord op vinden. Dit geest/lichaam probleem zou nog eeuwenlang een kwestie zijn voor zijn volgelingen.

Invloed

Niet alleen in zijn eigen periode was hij een toonaangevende filosoof, ook in de eeuwen die volgde was hij een zeer invloedrijk en inspirerend filosoof. Descartes wordt gezien als de belangrijkste filosoof van het rationalisme. Een ander bekende filosoof uit deze stroming de Nederlandse Spinoza was ook zeer geinspireerd door de werken van Descartes. Ook latere filosofen als John Locke, Hume en Kant werden geinspireerd door de inzichten van Descartes. Ook vandaag de dag is het werk van Descartes razend populair. Ook zijn er een aantal subjecten vernoemd naar deze 17 eeuwse rationalistische filosoof. Zo is er een toonaangevende prijs op het gebied van wetenschap vernoemd naar Descartes, het franse culturele instituut in Amsterdam is vernoemd naar Descartes en er bestaat een maankrater die vernoemd is naar deze filosoof.

Waarom steken we vuurwerk af met Oud en Nieuw?

firework

De jaarwisseling komt er alweer bijna aan: dat betekent dat het weer tijd is om vuurwerk in te slaan. Niet iedereen houdt er van, maar elk jaar wordt er traditiegetrouw in de nacht van 31 december op 1 januari om 0.00 uur een flinke voorraad vuurwerk de lucht in geschoten. We denken er niet over na, maar er zit een heus verhaal achter het afsteken van vuurwerk. Wij kennen het dan wel als een vorm van traditie, vroeger werd vuurwerk om een andere reden afgestoken.

Het allereerste vuurwerk
Het is niet helemaal duidelijk wie het vuurwerk heeft uitgevonden. Wel gaat het verhaal rond over een Chinese kok die een nieuw recept aan het uitproberen was. Het gebruikte diverse ingrediënten zoals zwavel, salpeterzuur en houtskool. De combinatie van deze producten werd aan de kook gebracht en zorgde voor een explosie. Volgens velen was dit de allereerste keer dat er vuurwerk werd ‘afgestoken’. Er is echter geen hard bewijs dat dit verhaal klopt. Wel is men er zeker van dat vuurwerk ergens in Azië voor het eerst is gespot.

Boze geesten vs. traditie
Het afsteken van vuurwerk had vroeger een religieuze reden. In China werd vuurwerk gebruikt om boze (kwel)geesten te verdrijven. Er ging een verhaal rond dat de boze geesten voornamelijk tijdens de jaarwisseling een bezoek kwamen brengen aan de mensen. Met behulp van knallend vuurwerk zouden zij schrikken en verdreven worden. Tegenwoordig steken we voornamelijk vuurwerk af omdat het een traditie is. Zover wij weten worden er al tientallen jaren achter elkaar vuurwerk afgestoken met de jaarwisseling. Wel lijkt het per jaar harder te worden en lijken mensen er steeds eerder mee te beginnen. Uiteraard is niet iedereen hier erg blij mee.

Sinds wanneer vieren wij Sinterklaas?

Sinterklaas_zwarte_piet

Wij kennen Sinterklaas als de goedheiligman die elk jaar met zijn knechten naar ons land komt om de lieve kinderen te verwennen met cadeautjes. We vieren het al sinds we klein zijn, onze ouders vierden het toen ze klein waren en zelfs onze grootouders vierden het vroeger al. Maar sinds wanneer vieren Nederlanders nou eigenlijk Sinterklaas? En waar komt St. Nicolaas oorspronkelijk vandaan?

Heel ver terug in de tijd
We beginnen rond 300 na Christus. De historische figuur Nicolaas was bisschop van Myra, Turkije. Hij stierf op 6 december 340 na Christus. Veel later werd hij bekend door al zijn goede daden en daarom werd hij heilig verklaard. Er ontstonden verschillende verhalen over zijn daden. Zo heeft hij bijvoorbeeld drie vermoorde jongetjes terug tot leven gewekt en strooide hij geld in huizen van arme mensen zodat hun dochters een bruidsschat hadden en konden trouwen. Deze heilige, oftewel goedheiligman, was dus toen al een kindervriend.

Sinterklaas in Nederland
Pas sinds de 13e eeuw wordt Sinterklaas, eerder Sint-Nicolaas, gevierd in een groot deel van West-Europa. Tot de 17e eeuw werd er vooral over Sint-Nicolaas gesproken en gezongen, in plaats van dat het echt gevierd werd zoals wij dat nu doen. Hij was eerder bekend als een soort kindervriend en een opvoeder. Rond 1845 treedt hij pas voor het eerst in het openbaar, gehuld in de kleding die wij ook kennen. Later komt ook Zwarte Piet een handje helpen, eerder was het Sint-Nicolaas zelf die met de roe rondliep. Tegenwoordig brengt deze gulle gever cadeautjes mee voor iedereen. Dit stamt dus al af uit een hele oude cultuur van vlak na Christus. Ook is de naam nu iets veranderd: het hele feest is minder gelovig geworden en daarom noemen we Sint-Nicolaas vandaag de dag Sinterklaas.

Waar komt het merk Harley-Davidson vandaan?

Harley_Davidson_on_Tritton_Road,_Lincoln,_England_-_DSCF1529

Harley Davidson is een echt Amerikaans icoon dat je in dezelfde adem noemt als Coca-Cola en Levi’s. De motorfietsen van het merk zijn onlosmakelijk verbonden met de populaire cultuur. Vooral sinds de bikerfilms van de jaren zestig en met name Easy Rider (1969) is Harley-Davidson een verplicht onderdeel van de rebelse levensstijl. Maar waar komt het merk vandaan?

Twee vrienden

In 1901 begon de twintigjarige William S. Harley aan het ontwerp van een kleine motor. De bedoeling was om deze te laten passen op het frame van een gewone fiets. Harley kreeg al snel hulp van zijn vriend Arthur Davidson. Samen werkten ze in Milwaukee aan een motorfiets die uiteindelijk in 1903 klaar was. De motor was helaas niet sterk genoeg voor de heuvels van Milwaukee. De vrienden gaven niet op en gingen aan de slag om een easyriderkrachtigere motor te ontwikkelen.

De eerste fabriek

Het nieuwe prototype van de Harley-Davidson heeft een grotere motor en doet in 1904 mee aan de Milwaukee motorrace waar hij als vierde eindigde. Dit prototype lijkt helemaal niet op de stoere Harley die we nu kennen. Een jaar later worden de eerste drie motorfietsen verkocht die de vrienden in de schuur van Davidson hadden gebouwd. In 1906 openen Harley en Davidson hun eerste fabriek waar ze in een jaar tijd vijftig motors bouwen. Op die locatie bevindt zich nu nog steeds het hoofdkwartier van Harley-Davidson Inc.

Voor- en tegenspoed

De fabrikant kende de nodige tegenslagen waar het toch steeds weer bovenop kwam. Als een van de weinige fabrikanten wist het de Grote Depressie te overleven. Later kreeg Harley-Davidson concurrentie van hoogwaardige Japanse merken. De liefhebber laat het merk echter niet in de steek en inmiddels kan het dankzij zijn status als traditioneel Amerikaans product makkelijk overleven.

Sinds wanneer zijn achternamen verplicht in Nederland?

François_Gérard_-_Napoleon_I_001

We hebben allemaal een voornaam en een achternaam. De voornaam wordt gekozen door je ouders of opvoeders, maar je achternaam? Die gaat vaak al even mee en er zit meestal een hele geschiedenis aan. Wie heeft het eigenlijk verzonnen dat we een achternaam moesten hebben en sinds wanneer was dit verplicht?

Een stukje terug in de tijd 
In de Zuidelijke Nederlanden in 1796 was het al gebruikelijk dat men familienamen had. Dit was ingesteld toen Burgelijke Stand in dit jaar werd ingevoerd, maar dit betrof echter geen vaste achternaam. Een paar jaar later, in 1811, werd iedereen in het Koninkrijk Nederland opgeroepen om zich een achternaam te registreren bij het gemeentehuis. Dit was het bevel van de regering van Napoleon Bonaparte.

Hoewel de Burgerlijke stand in de Zuidelijke Nederlanden al een paar jaar met succes ingevoerd was, was het in 1810 tijd voor de rest van Nederland om zich aan te passen. Met deze nieuwe Burgerlijke Stand kwamen nog andere veranderingen om de hoek kijken: er kwam een bevolkingsregister waarin werd bijgehouden wie er geboren werd en wie er overleden was. Daar had je een volledige naam voor, zodat mensen als individu onderscheiden konden worden.

Veranderingen 
In het zuiden hoefde dus niet veel veranderd te worden. In het noorden wel: daar waren er al familienamen, maar vaak op basis van de vaders’ naam. Hierdoor bestonden achternamen vaak slechts een generatie. Opzich werkte dit prima op het platteland, maar met de nieuwe regels moesten ook zij zich hieraan houden.

Napoleon liet de mensen via een speciaal systeem hun achternaam of familienaam vast leggen. Dit werden meestal namen die families op dat moment droegen. Deze namen zijn tot de dag van vandaag van generatie op generatie overgedragen. Leuk om eens op te zoeken waar jouw achternaam vandaan komt!

Waarom zijn er blanke en donkere mensen?

86490182

Over de hele wereld zijn er diverse mensen te vinden: dik, dun, lang, klein, donker, blank, lang haar, kort haar en ga zo maar door. Elk mens is natuurlijk sowieso uniek, maar eigenlijk is het gek dat we allemaal zo van elkaar verschillen. Maar waarom is er eigenlijk verschil in huidskleur? Hoe kan het dat er zowel blanke als donkere mensen bestaan en welk ras was er eerder?

Stukje geschiedenis 
Uit divers onderzoek blijkt dat het blanke ras nog helemaal niet zo heel oud is. Oke, 5500 jaar klinkt natuurlijk wel oud, maar in verhouding met hoe lang de wereld bestaat is dit vrij kort. Tot 5500 jaar geleden was de Europese Homo Sapiens, dus de mens, net zo donker zoals wij nu Afrikaanse mensen kennen.

Toen mensen steeds meer en meer aan landbouw gingen doen en zo dus ook landbouwvoedsel aten, kregen ze een stuk minder vitamine D binnen. In het voedsel wat eerder werd vergaard met jagen en verzamelen zat deze vitamine een stuk meer. Daarnaast veranderde het klimaat in Europa. Met de komst van de Ijstijd ging de zon een stuk minder vaak schijnen. Zonlicht is nodig voor de productie van vitamine D in de huid. Aangezien Europeanen na de Ijstijd een stuk minder zon op hun huid kregen, was het belangrijk om dit met de huidskleur te compenseren. Door een lichtere huidskleur bleef de vitamine D in het lichaam op peil.

Dus? 
We kunnen dus wel concluderen dat het langzaamaan maar zeker door evolutie in de mens geslopen is. Mensen werden steeds blanker en gingen zich voortplanten met andere blanken, waardoor er steeds meer en meer blanke mensen ontstaan.

Door evolutie en het overbrengen van bepaalde genen zijn er vandaag de dag dus zowel blanke als middel-donkere als donkere mensen.